W Dzienniku Urzędowym UE - nr L 304/18 ukazało się rozporządzenie (WE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności – tym samym wprowadzając zmiany niektórych rozporządzeń i dyrektyw. 
Obszerny dokument podaje definicje z zakresu znakowania, zasady zamieszczania informacji nt. żywności (w tym m.in. czytelność informacji, wielkość czcionki) oraz szczegółowe wymagania dotyczące obowiązkowych danych w treści i prezentacji środków spożywczych (m.in. znakowanie wartością odżywczą, alergeny). Powyższe zasady zostały doprecyzowane w piętnastu załącznikach do rozporządzenia.

O nowych przepisach było już głośno na początku lipca, teraz jednak zaczną oficjalnie obowiązywać. Rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego publikacji, a stosuje się je 3 lata po jego formalnym przyjęciu. W przypadku informacji o wartości odżywczej, obowiązek jej umieszczania będzie stosowany po 5 latach.

Członkowie Parlamentu Europejskiego oraz przedstawiciele stowarzyszeń na rzecz karmienia piersią wyrazili swoje poparcie w sprawie dyskutowanych zmian dyrektyw dot. środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. 
Według nich przekształcenie legislacji w tym zakresie może wpłynąć na poprawę jakości i prezentacji preparatów do żywienia niemowląt. Projektowane rozporządzenie określi nowe grupy środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (m.in. poprzez inną klasyfikację środków

dietetycznych) oraz stworzyć jasne wymagania, co do produkcji żywności dla grup populacji uważanych za szczególnie wrażliwe (w tym niemowlęta i dzieci do 3. roku życia). Członkowie stowarzyszeń związanych z żywieniem niemowląt liczą, że propozycja zmian obejmie swym zasięgiem bardziej szczegółową ocenę składników (zwłaszcza pod względem bezpieczeństwa), które będą mogły być dodawane do preparatów do żywienia niemowląt.

EFSA ogłosił publiczne konsultacje w sprawie norm żywieniowych dla witaminy C oraz manganu.

Na stronie panelu ds. produktów dietetycznych, żywienia i alergii (NDA) opublikowano robocze opinie naukowe dla wyżej wspomnianych składników odżywczych. Dokumenty zawierają propozycje wartości referencyjnego spożycia (DRV – Dietary Reference Value) dla niemowląt i dzieci, dorosłych, a także kobiet w ciąży i karmiących.

W tej kwestii mogą wypowiadać się wszystkie zainteresowane strony, w tym przedsiębiorstwa spożywcze i środowiska naukowe.

Konsultacje w sprawie norm dla witaminy C potrwają do końca tego miesiąca, zaś komentarze do roboczej opinii odnośnie norm dla manganu można zgłaszać do 13 września br.

Otwarte konsultacje są jednym z etapów działań podejmowanych przez EFSA, który stale prowadzi prace w celu opracowania jednolitych norm żywienia dla populacji krajów europejskich.

Panel EFSA ds. dodatków do żywności i składników pokarmowych dodawanych do żywności (ANS) wydał pozytywną opinię naukową w sprawie bezpieczeństwa stosowania substancji chemicznej stosowanej dotąd w przemyśle farmaceutycznym jako składnik otoczki tabletek. Wg ekspertów, kopolimer szczepiony alkoholu poliwinylowego i glikolu polietylenowego (PVA-PEG graft co-polymer) nie niesie ze sobą ryzyka zdrowotnego i jest bezpieczny do stosowania jako substancja dodatkowa w suplementach diety. Panel stwierdził, że sektor suplementów diety może być zainteresowany dopuszczeniem do użycia tego składnika z powodu jego właściwości – m.in. możliwości poprawy wyglądu zewnętrznego, tworzenia bariery ochronnej i ułatwienia połykania tabletki.

Kolejnym etapem będzie włączenie polimeru do wykazu dozwolonych substancji dodatkowych.

Opinia ANS została opublikowana w EFSA Journal.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowano projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej dżemów, konfitur, galaretek, marmolad, powideł śliwkowych oraz słodzonego przecieru z kasztanów jadalnych.

Główną zmianą jest zastąpienie określenia „niskosłodzone” terminem „o obniżonej zawartości cukrów” i odesłanie do warunków stosowania tego oświadczenia ujętych w rozporządzeniu 1924/2006.

Stosowane dotąd określenie „niskosłodzony” może być dla konsumentów równoznaczne z oświadczeniem „niska zawartość cukrów” a stosowanie takiego claimu jest możliwe, gdy produkt zawiera maksymalnie 5g cukrów/100g (lub 2,5g cukrów/100ml – w przypadku produktów płynnych). W opinii KE określanie tego typu przetworów jako „niskosłodzone” jest niewłaściwe, bo konsumenci mogą spodziewać się, że dżem lub podobny produkt opatrzony takim oświadczeniem będzie zawierał niewielką ilość cukru, podczas gdy zgodnie ze zgłoszoną specyfikacją cukier może stanowić 30% lub 40% produktu.

Pozostałe zmiany dotyczą m.in. doprecyzowania definicji konfitur i powideł śliwkowych oraz możliwości stosowania liofilizowanych owoców w produkcji przetworów.

Projekt został przekazany do konsultacji społecznych, które potrwają do końca tego miesiąca.

W ubiegłym tygodniu w EFSA Journal opublikowano 8 opinii naukowych w sprawie oświadczeń zdrowotnych - 3 z nich dotyczą oświadczeń art. 13.5 a pozostałe art.14 rozporządzenia 1924/2006.

Dwie z wydanych opinii są negatywne - odnoszą się do:

a) produktu zawierającego ekstrakt z opuncji figowej i "przywrócenia aktywności komórkowej po działaniu stresu", 
b) oraz preparatu Urell zawierającego proantocyjanidyny z żurawiny i jego działania na ograniczenie zasiedlania dróg moczowych przez bakterie (E. coli).

Pozostałe, pozytywne opinie dotyczą oświadczeń nt. rozwoju i zdrowia dzieci (art. 14 ust.1, lit. b), tj.:

- „Witamina A przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego”,
- „Magnez przyczynia się do prawidłowego rozwoju kości”,
- „Żelazo przyczynia się do prawidłowego rozwoju funkcji poznawczych”.

W ramach oświadczeń odnoszących się do zmniejszenia ryzyka choroby (art. 14, ust.1 lit. a), pozytywne opinie otrzymały:

a) preparat Limicol (zawierający m.in. ekstrakt z liści karczocha i czosnku, monakolinę K i polikosanol) o działaniu obniżającym frakcję LDL cholesterolu we krwi,
b) oraz kwas foliowy - oświadczenie: "Suplementacja folianami podnosi ich zawartość w organizmie matki. Podniesienie zawartości folianów przyczynia się do zmniejszania ryzyka wystąpienia wad cewy nerwowej."

Akceptację uzyskało też oświadczenie art. 13.5: "węglowodany, które mogą ulegać fermentacji powinny być zastępowane w żywności i napojach frakcjami węglowodanów, które nie fermentują, co wpływa na prawidłową mineralizację zębów".

Z upływem lat od wejścia w życie rozporządzenia nr 1924/2006 r. stosowanie health claims rozszerza zasięg. Poza opakowaniem, ulotką i reklamą produktu producenci próbują innymi drogami przekazać konsumentom informacje nt. żywności. Jednym ze sposobów jest prezentowanie składników i produktów w sklepach, restauracjach i barach. „Chleb Probody o obniżonej zawartości węglowodanów”, „Bułka fit”, „Niskotłuszczowy muffin”, „Sałatka chrupiąca witaminowa lekkość” to tylko kilka przykładów produktów oferowanych w polskich sklepach i restauracjach.

Aby ułatwić producentom posługiwanie się tego typu oświadczeniami Szwedzka Agencja ds. Zdrowia (NFA) opublikowała przewodnik, w którym przypomina, że menu restauracji może być traktowane jako przekaz komercyjny i tym samym podlegać regulacjom prawnym, jeśli zamieszczone są w nim oświadczenia żywieniowe lub zdrowotne. Jak wiadomo, tego typu informacje można stosować pod pewnymi warunkami, m.in. dostarczając konsumentowi-klientowi szczegółowych danych nt. wartości odżywczej produktu lub potrawy. W innym przypadku mogą być one potraktowane jako oświadczenia niedozwolone. 
Agencja podkreśla, że warunki stosowania oświadczeń dotyczą żywności opakowanej jak i oferowanej bez opakowania. W dokumencie tym zaznaczono również, że często używane sformułowanie „probiotyczny” jest obecnie uznawane za niezgodne z prawem.

Produkty roślinne, które nie posiadają europejskiego statusu tradycyjnego ziołowego produktu leczniczego powinny zostać usunięte z rynku do końca tego roku. Takie stanowisko podała brytyjska Agencja ds. Regulacji Leków i Produktów Ochrony Zdrowia (MHRA). Agencja chce zakończyć wydłużony okres przejściowy, który umożliwiał przedsiębiorcom dystrybucję produktów ziołowych niespełniających wymagań, określonych w dyrektywie 2004/24/EC.

Okres przejściowy przewidziany tymi przepisami zakończył się 30 kwietnia 2011 roku, jednak na rynku mogą pozostawać preparaty wprowadzone pod koniec okresu, aż do wyczerpania zapasów magazynowych. Agencja uznała, że przedłużony okres ma wpływ na niespełnianie wymagań jakościowych dla tych produktów, ponieważ nie odpowiadają one standardom dotyczącym m.in. bezpieczeństwa stosowania. Co więcej, według MHRA okres przejściowy był wystarczająco długi i nawet małe przedsiębiorstwa mogły liczyć na pełną pomoc przy rejestracji produktu. 
W oficjalnym piśmie podano też, że w ramach wspomnianej dyrektywy, w Wielkiej Brytanii z sukcesem zarejestrowano ponad 300 produktów zawierających ponad 100 różnych gatunków ziół.

Agencja uruchomiła publiczne konsultacje w tym zakresie. Zainteresowane strony mogą wypowiadać się na temat propozycji do 6 września br.

W Dzienniku Urzędowym UE z 29.06 ukazało się rozporządzenie nr 609/2013 w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała, które zastąpi dyrektywy w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. 
Tym samym przestanie funkcjonować definicja „środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego”. Ww. rozporządzenie wejdzie w życie w tym miesiącu, jednak zacznie obowiązywać od 20 lipca 2016 roku. To oznacza, że żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego wyprodukowaną lub etykietowaną przed tą datą, nienależącą do kategorii:
- preparaty do początkowego i dalszego żywienia niemowląt,
- produkty zbożowe przetworzone oraz żywność dla dzieci,
- żywność specjalnego przeznaczenia medycznego,
- środki spożywcze zastępujące całodzienną dietę do kontroli masy ciała, można będzie sprzedawać aż do wyczerpania zapasów. Jednak już teraz zdarza się, że GIS w odpowiedzi na powiadomienie o wprowadzeniu do obrotu preparatów o znikomej wartości odżywczej, jednoskładnikowych, kwalifikowanych jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego sugeruje zmianę kwalifikacji na suplement diety.

W przypadku tego rodzaju produktów istotna jest również informacja, że długo oczekiwana opinia EFSA o ocenie ryzyka narażenia na bisfenol A (BPA) stosowany w produkcji opakowań do żywności, nie zostanie wydana w tym roku.
Początkowo publikację zaplanowano na jesień br., jednakże EFSA przesunął termin na rok 2014. Od połowy tego miesiąca EFSA uruchomi publiczne konsultacje online, w których zainteresowane strony będą mogły wypowiedzieć się co do wersji roboczej oceny narażenia na BPA. Na początku przyszłego roku odbędzie się jeszcze druga tura konsultacji, przed wydaniem ostatecznej opinii naukowej.

W czerwcu do Food Standards Agency (FSA) w Wielkiej Brytanii złożono wnioski o udzielenie zgody na wprowadzenie na rynek nowych składników żywności (novel food): oleju z nawrota polnego, oleju z nasion chia (szałwii hiszpańskiej) oraz na rozszerzenie możliwości użycia fitosteroli roślinnych w dodatkowej grupie środków spożywczych.

Pierwsza aplikacja (w ramach pełnej procedury) dotyczy oleju z nasion nawrota polnego (Buglossoides arvensis). Oczyszczony olej - jako składnik m.in. suplementów diety a także produktów zbożowych i na bazie mleka – mógłby stanowić źródło wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (omega 3 i 6).

Drugi z wniosków odnosi się do oleju pozyskiwanego z nasion szałwii hiszpańskiej (Salvia hispanica L.). To pierwszy wniosek odnoszący się do użycia oleju z tej rośliny. Aktualnie dozwolne jest użycie wyłącznie nasion chia.

Ostatnia aplikacja dotyczy rozszerzenia kategorii produktów, w których możliwe byłoby stosowanie estrów fitosteroli. Ponad 10 lat temu, wnioskodawca - firma Unilever - otrzymał zgodę na używanie fitosteroli w margarynach. Następnie dodano kolejną grupę  - przetwory mleczne. Obecnie Unilever wnioskuje o rozszerzenie zakresu stosowania o tłuszcze stosowane w pieczeniu i gotowaniu (m.in. płynne emulsje zawierające oleje roślinne).

Panel EFSA ds. produktów dietetycznych, żywienia i alergii wydał dodatkową opinię naukową dotyczącą bezpieczeństwa ekstraktu z kogucich grzebieni. 
Ekstrakt powstaje w wyniku hydrolizy enzymatycznej i następującej po niej sekwencji procesów technologicznych. Jego głównymi składnikami są kwas hialuronowy i siarczan chondroityny. Wnioskodawca chciałby stosować ekstrakt do produktów mlecznych w dawce max. 80 mg/porcję. Po przeprowadzeniu dodatkowej oceny tego składnika (m.in. jego charakterystyki, zamierzonego i szacowanego maksymalnego spożycia, a także wyników badań na szczurach oraz toksyczności) panel NDA stwierdził, że ekstrakt z kogucich grzebieni jest bezpieczny do stosowania w proponowanych przez wnioskodawcę dawkach.

Ocena bezpieczeństwa danego składnika to jeden z etapów w ramach procedury otrzymania zezwolenia na wprowadzenie na rynek nowego składnika żywności (na podstawie Rozporządzenia nr 258/97).

W EFSA Journal opublikowano 3 opinie naukowe odnoszące się do oświadczeń zdrowotnych z art. 13.5 rozporządzenia 1924/2006.
Pierwsza z opinii dotyczy preparatu Transitech i jego działania na regulację wypróżnień i pasaż jelitowy. W uzasadnieniu negatywnej opinii, panel EFSA podał, że wnioskowany claim nie ma wystarczającego uzasadnienia naukowego.
Druga opinia – również negatywna – odnosi się do produktu Bimuno GOS, który składa się z kompozycji β-galaktooligosacharydów. Wnioskowane działanie to redukcja dyskomfortu trawiennego. Produkt ten w poprzedniej ocenie przez EFSA uzyskał negatywną opinię, a obecnie dostarczone, dodatkowe informacje również nie pozwoliły na ustalenie związku przyczynowo-skutkowego.

Ostatni z wniosków dotyczył oświadczenia w oparciu o nowe dowody naukowe dla szczepu Lactobacillus rhamnosus GG. Działanie szczepu miałoby utrzymywać prawidłową defekację podczas leczenia antybiotykami. Na podstawie dołączonych wyników badań (metaanalizy i badania na ludziach) uznano jednak, że nie można wyciągnąć wniosków dla naukowego uzasadnienia działania szczepu.

Wczoraj opublikowano długo oczekiwaną nowelizację rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci - rozporządzenie nr 536/2013 wprowadza do wykazu 6 nowych dozwolonych deklaracji zdrowotnych dotyczących m.in. alfacyklodekstryny, suszonych śliwek oraz kwasów tłuszczowych DHA/EPA. Przepisy te będą stosowane od 2 stycznia 2014 r. Termin ten oznacza jednocześnie koniec okresu przejściowego dla większości claims skierowanych do ponownej oceny FESA, m.in. dot. probiotyków oraz glukozaminy. Co istotne, w wykazie nie ma 5 oświadczeń nt. kofeiny, uwzględnionych w projekcie ww. przepisów.
W poniedziałek natomiast Parlament Europejski przyjął drugi ważny i szeroko dyskutowany akt prawny - rozporządzenie w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.
Nowe przepisy ukierunkują wymogi dla żywności przeznaczonej do specjalnych celów dietetycznych, którą podzielono następująco:
żywność dla niemowląt i małych dzieci
żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
żywność do kontroli masy ciała, zastępująca całodzienną dietę.

Rozporządzenie zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w najbliższych tygodniach i zacznie obowiązywać od roku 2016 (aby umożliwić przedsiębiorcom dostosowanie do nowych przepisów). W ciągu najbliższych 2 lat, KE ma stworzyć szczegółowe wytyczne do zapisów rozporządzenia (tzw. akty delegowane) oraz sprawozdania nt. konieczności stworzenia określonych zasad dla produktów takich jak mleka dla małych dzieci („growing up milks”) oraz żywność dla sportowców.

Spotkanie podsumowujące, w którym uczestniczyły m.in. grupy konsumenckie, instytucje UE oraz producenci żywności, było okazją do rozwiania wątpliwości przedstawionych przez zainteresowane strony w pierwszej fazie (konsultacjachonline). We wstępnej wersji opinii naukowej, bazującej na wynikach ponad 600 badań naukowych, stwierdzono, że obecny poziom spożycia aspartamu w populacji nie budzi zastrzeżeń zdrowotnych. Opinię finalną, EFSA ma opublikować w przyszłym miesiącu. Tym samym zakończy się proces pełnej oceny bezpieczeństwa tej substancji słodzącej.

Pierwsza z wydanych opinii dotyczy preparatu Yestimun, zawierającego β-glukany z drożdży i jego wpływu na ochronę górnych dróg oddechowych przed patogenami. Panel EFSA uznał, że dostarczone dane – a dokładniej brak odpowiednich badań na ludziach – nie pozwala ustalić związku przyczynowo-skutkowego dla działania tego produktu.

Druga opinia – również negatywna – odnosi się do kwasu eikozapentaenowego (EPA), który miałby „redukować stosunek ilości kwasu arachidonowego AA do EPA we krwi. Wysoki stosunek tych kwasów jest czynnikiem ryzyka rozwoju problemów z koncentracją u dzieci z zespołem ADHD”. Stwierdzono, że wnioskowane działanie należy potraktować jako leczenie objawów ADHD u grupy docelowej jaką są chore dzieci – co jest niezgodne z zapisami wyżej wspomnianego rozporządzenia.

W reklamie jogurtu Calin+ firma przedstawiła sytuację, w której starsza kobieta po złamaniu kości zaczęła jeść ten jogurt. Agencja stwierdziła, że sposób prezentacji produktu sugeruje działanie jego składników, tj. wapnia i witaminy D „na wzmocnienie kości” po złamaniu, a to z kolei może być odczytane jako  „pomoc w zmniejszaniu kruchości lub zniszczenia kości”. W takim przypadku ten związek ze zdrowiem traktuje się jako oświadczenie o zmniejszaniu ryzyka choroby, natomiast claim z art. 14 dla tych składników nie został dotychczas autoryzowany. 
ASA zakazała więc emisji reklamy jogurtu w takiej formie.

Z prawnego punktu widzenia, informacje obecne w reklamie (telewizyjnej, czy też na stronach internetowych) to elementy prezentacji produktu, które są traktowane jak oświadczenia i podlegają warunkom określonym w rozporządzeniu 1924/2006 i jego kolejnym nowelizacjom.

Opinie dotyczą:
- kombinacji różnych szczepów bakterii i wpływu na dyskomfort trawienny oraz częstotliwość oddawania stolca,
- ekstraktu z ziemniaka i redukcję masy ciała,
- produktu EFAX (oleju z kryla) i wpływu na dyskomfort odczuwany podczas menstruacji,
- preparatu Monurelle (wyciąg z żurawiny z wit. C) i zahamowania zasiedlania dróg moczowych przez bakterie (głównie E. coli),
- monakoliny K i utrzymania prawidłowego poziomu frakcji LDL cholesterolu we krwi,
- wody mineralnej Vichy Catalan i wpływu na poposiłkowe stężenie lipoprotein we krwi.

Wszystkie wydane przez EFSA opinie są negatywne. W uzasadnieniu, panel NDA (jednostka EFSA wydająca opinie) najczęściej podawał, że przedstawione przez wnioskodawców dowody naukowe są słabe i niewystarczające, aby uzasadnić stosowanie oświadczenia.

Wszystkie wyżej wymienione opinie można znaleźć w EFSA Journal.

Celem publikacji jest harmonizacja zasad produkcji żywności zawierającej alergeny i substancje powodujące reakcje nietolerancji. 
Poradnik skupia się na procesie zarządzania ryzykiem, m.in. w obszarze produkcji, sprzętu, postępowania z surowcami oraz na metodach analitycznych i znakowaniu produktów zawierających w swoim składzie składniki alergenne.

Ponad 80-stronicowy dokument dostępny jest na stronie internetowej FoodDrinkEurope http://www.fooddrinkeurope.eu/

Pierwszy wniosek dotyczy substancji występującej w ścianach komórkowych zarodników mchu Lycopodium clavatum.Sporopolenina jest niezwykle odpornym na działanie czynników chemicznych polimerem, zbudowanym z węgla, wodoru i tlenu. Według wnioskodawcy, do pustych otoczek ze sporopoleniny możliwe byłoby wprowadzenie różnych substancji (np. witaminy D czy olejów rybich), tworząc tym samym nowy rodzaj nośnika dla składników odżywczych i funkcjonalnych.

Drugi składnik to olej pozyskiwany z nasion rośliny Buglossoides arvensis (nawrota polnego), który mógłby stanowić źródło wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Obecnie na rynku występuje olej ze żmijowca babkowatego (Echium plantagineum) - wnioskodawca złożył prośbę do FSA o wydanie opinii o równoważności tych dwóch produktów. Na tej podstawie producent będzie mógł skorzystać z uproszczonej procedury udzielenia zgody na wprowadzenie na rynek novel food ingredients.

Brytyjski departament ds. zdrowia wydał przewodnik dotyczący sposobu formułowania i stosowania oświadczeń zdrowotnych ujętych w rozporządzeniu KE nr 432/2012 w sprawie wykazu dopuszczonych health claims. 
Regulacja ta dopuszcza pewną dowolność w brzmieniu oświadczeń, aby były one jak najbardziej zrozumiałe dla konsumentów. Generalnie zaleca się jednak stosowanie treści jak najbardziej zbliżonych do tych zawartych w wykazie. Istotnym jest fakt, że używane deklaracje powinny dotyczyć żywności lub jej składnika, a nie produktu w ogóle.

Podobny przewodnik wydano również w Belgii. Niewykluczone, że angielska wersja zostanie powielona w innych krajach UE – m.in. w Polsce.

Ciało doradcze dla Komisji Europejskiej - grupa robocza ds. łańcucha żywnościowego, zdrowia roślin i zwierząt – wyraziła aprobatę dla 5 nowych oświadczeń zdrowotnych. 
Chodzi o claims dotyczące działania kofeiny (m.in. na zdolności umysłowe), które pomimo uzyskania pozytywnej opinii ze strony EFSA nie znalazły się w rejestrze dopuszczonych oświadczeń (rozp. nr 432/2012).

Członkowie grupy roboczej KE rozważają wprowadzenie dodatkowych informacji na opakowaniu dotyczących kofeiny zawartej w produkcie oraz ściśle określonych warunków stosowania. Kwestia pozostaje jednak wciąż otwarta – głównie z powodu głosów sprzeciwu podnoszonych przez niektóre organizacje i kraje członkowskie, które kwestionują bezpieczeństwo takich produktów. Oponenci twierdzą, że szczególnie narażone mogą być dzieci i młodzież, które też spożywają tego rodzaju produkty.

W Dzienniku Urzędowym UE pojawiły się 4 nowe rozporządzenia Komisji Europejskiej z 8 listopada 2012 o numerach:

  • 1047/2012 – zmieniające rozporządzenie 1924/2006 w odniesieniu do wykazu oświadczeń żywieniowych
  • 1048/2012 – w sprawie udzielenia zezwolenia na oświadczenie zdrowotne dotyczące żywności i dotyczące zmniejszenia ryzyka choroby
  • 1049/2012 – zmieniające załącznik II do rozporządzenia 1333/2008 w odniesieniu do stosowania syropu poliglucitolowego w kilku kategoriach żywności
  • 1050/2012 – zmieniające rozporządzenie 231/2012 ustanawiające specyfikacje dla dodatków do żywności wymienionych w załącznikach II i III do rozporządzenia 1333/2008 w odniesieniu do syropu poliglucitolowego

Pierwsze z rozporządzeń rozszerza wykaz oświadczeń żywieniowych o nowy claim: „bez dodatku sodu/soli” oraz uściśla zasady stosowania oświadczeń 
„o obniżonej zawartości tłuszczów nasyconych” i „o obniżonej zawartości cukrów”. Drugie – o nr 1048/2012 – dopuszcza do stosowania nowe oświadczenie zdrowotne („Wykazano, że beta-glukan obniża/redukuje poziom cholesterolu we krwi. Wysoki poziom cholesterolu jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej serca”) i określa warunki jego użycia.

Kolejne dwie regulacje dotyczą specyfikacji oraz zezwolenia na stosowanie syropu poliglucitolowego. Syrop poliglucitolowy to uwodorniony syrop glukozowy i poliglucitol, złożony głównie z maltitolu i sorbitolu. Będzie go można używać w kilku kategoriach żywności – głównie o obniżonej wartości energetycznej lub bez dodatku cukru – m.in. w lodach, dżemach czy wyrobach cukierniczych i ciastkarskich.

Wszystkie wyżej wymienione rozporządzenia wchodzą w życie dwudziestego dnia po ich publikacji w Dzienniku Urzędowym UE.

Rząd Wielkiej Brytanii chce wprowadzić standaryzację informacji obecnych na opakowaniach produktów spożywczych.

Poza danymi nt. wartości odżywczej w formie popularnego GDA (Guideline Daily Amounts) opakowania zostałyby opatrzone kolorami, odnoszącymi się do  wysokiej/umiarkowanej/niskiej zawartości danego składnika w produkcie. Ministerstwo Zdrowia ma ściśle współpracować w tym zakresie z producentami żywności, aby stworzyć jeden, powszechny i czytelny system znakowania.

W Islandii również dąży się do zmian w tym zakresie – rząd tego kraju zamierza wprowadzić znakowanie produktów symbolem dziurki od klucza – jest to dobrowolna inicjatywa obecna w krajach skandynawskich (Danii, Szwecji i Norwegii), która pozwala na identyfikację produktów spożywczych o korzystnym profilu zdrowotnym.

Żywność może być oznakowana tym symbolem, jeśli zawiera mniej tłuszczu, cukru lub soli w porównaniu z innymi środkami spożywczymi z danej grupy produktowej. Symbol dziurki od klucza jest zastrzeżonym znakiem towarowym. Ma na celu łatwiejsze i szybsze odnalezienie zdrowszych produktów podczas zakupów.

Potentat branży farmaceutycznej Merck połączył siły z firmą Chr. Hansen. Przedsiębiorstwa wspólnie złożyły wniosek o stosowanie oświadczenia zdrowotnego w ramach art. 13.5 rozporządzenia 1924/2006. 
Oświadczenie dotyczy działania szczepu probiotycznego (Lactobacillus paracasei LP-33), którego działanie opisano jako „wpływ na odporność organizmu na alergeny wziewne”. Przypomnijmy, że aktualnie tylko jeden claim dot. żywych kultur jogurtowych i ich wpływu na trawienie laktozy znalazł się na liście dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych.

EFSA ma wydać opinię w sprawie powyższego oświadczenia wiosną 2013 roku.

Ponadto, do Food Standards Agency w Wielkiej Brytanii wpłynął wniosek o udzielenie zgody na wprowadzenie na rynek nowego składnika żywności: izomalto-oligosacharydu. Jest to węglowodan (rodzaj włókna pokarmowego) o właściwościach prebiotycznych. Wnioskodawca (firma Bioneutra) chciałaby używać tego składnika do produkcji napojów i przetworów zbożowych.

Tydzień temu w EFSA Journal ukazała się opinia naukowa na temat bezpieczeństwa zeaksantyny.

Kwestię stosowania tej substancji jako nowego składnika żywności, dopuszczonego do stosowania w suplementach diety poruszono po raz pierwszy 4 lata temu. Wtedy uznano jednak, że bazując na danych dostarczonych przez wnioskodawcę (firmę DSM) nie można ustanowić bezpiecznego poziomu zeaksantyny w suplementach. W odpowiedzi wnioskodawca dostarczył dodatkowe wyniki badań nt. toksyczności substancji. Tym razem panel ds. produktów dietetycznych, żywienia i alergii (NDA) stwierdził, że dawka syntetycznej zeaksantyny na poziomie 0,75 mg/kg m. c. na dzień (co odpowiada 53 mg/dzień dla osoby o wadze 70 kg) nie niesie ze sobą żadnego niebezpieczeństwa.  

Pełną treść opinii na temat bezpieczeństwa tego karotenoidu można znaleźć w EFSA Journal pod numerem 2891.

W EFSA Journal ukazały się kolejne 2 opinie naukowe na temat nowych wniosków o stosowanie oświadczeń zdrowotnych.

Pierwszy wniosek - złożony przez firmę Vivatech - dotyczył suplementu diety, zawierającego m.in. substancje pochodzenia roślinnego oraz szczepy bakterii i drożdży. Panel NDA (jednostka EFSA wydająca opinię) uznał jednak, że zastosowany szczep drożdży nie jest wystarczająco opisany i tym samym nie można odzwierciedlić wszystkich cech preparatu. 
Zdaniem urzędu: “jeśli w połączeniu kliku mikroorganizmów i/lub składników, jeden z nich nie jest wystarczająco scharakteryzowany, wtedy całe ich połączenie należy uznać za niewystarczająco scharakteryzowane”. Z tego powodu wydano negatywną opinię naukową dla tego oświadczenia.

Drugi z wniosków, również negatywnie oceniony, dotyczył środka spożywczego zawierającego m.in. oleje z ogórecznika i orzechów makadamia. Producent przypisał preparatowi właściwości utrzymania prawidłowego poziomu nawilżenia pochwy. W wydanej opinii naukowej EFSA stwierdził, że we wniosku nie znalazły się wyniki badań na ludziach, przez co nie można wykazać związku przyczynowo skutkowego.

Sprawa jest pilna i nagląca, gdyż wykaz ponad 220 dozwolonych oświadczeń zdrowotnych ma zostać opublikowany jeszcze w tym roku i potrzebne jest jednoznaczne stanowisko, co do informacji, które można będzie umieszczać na produktach spożywczych. Tym samym udałoby się “zamknąć” nierozwiązane punkty z unijnego rozporządzenia 1924/2006. Pierwszy projekt zapisu regulującego informacje o profilach składników odżywczych został odrzucony w 2009 roku. Profile składników odżywczych mają uwzględniać ilości pewnych składników i substancji w żywności (np. tłuszczów typu trans, soli, cukru), ich roli oraz ogólnego składu odżywczego produktu. Miałaby pomóc w ograniczeniu stosowania oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych na opakowaniach tzw. “niezdrowych” produktów żywnościowych.

W zeszłym tygodniu w Dzienniku Urzędowym UE opublikowano rozporządzenie nr 1066/2013 w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na niektóre oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności inne niż odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (oświadczenia z art. 13.5).

Rozporządzenie jest aktem wykonawczym wydanym w następstwie negatywnych opinii EFSA. Aneks do regulacji odrzuca 17 oświadczeń, m.in. tych dotyczących glukozaminy, kwasu hialuronowego czy ekstraktu z różeńca górskiego. Odrzucone claims, które były stosowane przed wejściem w życie rozporządzenia, mogą nadal być stosowane przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy od daty wejścia w życie tej regulacji.

Wyżej wspomniane przepisy wchodzą w życie 20 dnia po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym.

Warsztaty odbędą się 15 stycznia 2015 r. w Warszawie

 

Program warsztatów

Informacje organizacyjne

Zgłoszenie udziału

Aktualności

Szkolenia